Historia mediów społecznościowych

Photo by Ben Kolde on Unsplash

Media społecznościowe totalnie zmieniły nasze życie, zmieniły sposób konsumowania treści, spędzania wolnego czasu, korzystania z internetu, robienia zakupów, oglądania filmów. Dzięki mediom społecznościowym ukształtowały się nowe segmenty marketingu, komunikacji, sprzedaży, budowania relacji. Powstały nowe gwiazdy, nowe sposoby docierania do fanów, miłośników, klientów. Oto, jak kształtowały się, powstawały i upadały największe portale społecznościowe na świecie. Oto historia social media.

Na przestrzeni lat media społecznościowe zmieniały się, ewoluowały, jedne powstawały i upadały, inne budowały i umacniały swoją pozycję. Dzięki nim dziś zupełnie inaczej komunikujemy się ze sobą, zamawiamy jedzenie, oceniamy, komentujemy, oglądamy i czytamy. Zupełnie inaczej też traktujemy własną prywatność, chwalimy się, żalimy i pokazujemy swoje życie.

Media społecznościowe – od kiedy się zaczęły

Może i trudno w to uwierzyć, ale pierwsze media społecznościowe pojawiły się w przestrzeni około 1978 roku! Oczywiście zupełnie nie przypominały dzisiejszych portali społecznościowych. CBBS, czyli Chicago Bulletin Board Systems założyli Ward Christensen i Randy Suess. Program ten (w który należało się wdzwonić) zrzeszał pasjonatów komputerów i technologii. I to właśnie on rozpoczął nową erę w internecie.

By Aeroid - Own work using [1], CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=65918175
CBBS By Aeroid – Own work using [1], CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=65918175
W historii podejmowana wiele prób łączenia ze sobą komputerów w celu tworzenia sieci społecznościowych. Wykorzystywano do tego m.in. Usenet, Advanced ResearchProjectsAgency Network, LISTSERV, Bulletin Board System (nim był wspomniany wcześniej CBBS), oraz EIES – elektroniczny serwis do wymiany informacji Turrofa.

Pierwsze portale społecznościowe na świecie

Historia social media pamięta doskonale pierwsze serwisy społecznościowe. Miały one łączyć ze sobą wszystkich użytkowników sieci. Wiele z nich korzystało z funkcji czatu i zachęcało użytkowników do dzielenia się np. pomysłami za pośrednictwem osobistych stron internetowych.

Pod koniec lat 90. profile użytkowników były już najważniejszym elementem portali społecznościowych, dzięki nim użytkownicy mogli tworzyć listy znajomych i wyszukiwać innych – np. osoby o podobnych zainteresowaniach.

W 1995 roku powstał jeden z bardzo popularnych serwisów – protoplasta polskiej naszej-klasy, czyli amerykański Classmates.com. Dwa lata później – w 1997 roku – powstał portal SixDegress.com. Dzięki niemu użytkownicy mogli znaleźć swoich znajomych i wysłać im zaproszenie. Skąd nazwa? Nawiązywała do teorii, że wystarczy maksymalnie sześć kroków (znajomych-znajomych), by poznać dowolną osobę na świecie. Serwis przetrwał jedynie 4 lata… Giganci powstali jednak dopiero w XXI wieku.

Źródło: sixdegrees
Źródło: sixdegrees

MySpace

W 2003 roku powstał MySpace. Dokładnie do 15 czerwca 2009 roku znajdował się on na 11. miejscu wśród najbardziej popularnych stron WWW na świecie. Serwis ten umożliwiał komunikowanie się i zawieranie znajomości online. Dzięki profilowi, każdy mógł napisać coś o sobie i swoich zainteresowaniach. Serwis umożliwiał również tworzenie własnych galerii zdjęć i profili muzycznych. Zdaniem twórców, konta na MySpacezałożyło ponad 250 milionów osób. Swego czasu była to bardzo skuteczna forma promocji dla młodych grup muzycznych, które publikowały tam próbki swojej muzyki.

  • W 2005 roku Myspace został kupiony przez medialnego potentata Ruperta Murdocha za 580 milionów dolarów.
  • W 2006 tygodnik Time nadał serwisowi tytuł „Człowieka Roku 2006”.
  • W czerwcu 2008 pojawiła się polska wersja Myspace.
  • 29 czerwca 2011 Myspace został przejęty przez spółkę Specific Mediaza 35 milionów dolarów. Część udziałów ma Justin Timberlake.
  • 11 lutego 2016 MySpace został przejęty przez Time Inc.
MySpace
MySpace

Linkedin

LinkedIn toglobalny serwis społecznościowy o profilu biznesowym. Został założony w grudniu 2002 roku, a uruchomiony w maju 2003 roku. W czerwcu 2016 serwis został przejęty za 26,2 miliarda dolarów przez Microsoft. LinkedIn to medium dla profesjonalistów, poszukujących pracy, ale też idealne miejsce do prowadzenia działań employer branding i budowania relacji B2B.

Jak pisał w relacji z SMMW partner OBTK Norbert Kilen, spora część amerykańskich marketerów stawia na LinkedIn. Dla niektórych firm jest to rozwiązanie często ważniejsze niż Facebook. W Polsce niezwykle popularne są zastosowania ambasadorskie i employer brandigowe, w USA z kolei LinkedIn prezentowany jest jako ogromne medium, pełne przydatnych funkcji, które mogą wesprzeć proces promocji i sprzedaży. Warto tutaj jednak pamiętać, że koszty promocji w tym serwisie są dużo wyższe, niż np. na Facebooku.

Pierwsze portale społecznościowe na Polsce

Historia social media to nie tylko zagraniczne portale! Również w Polsce powstawały – i przez jakiś czas bardzo prężnie rozwijały się serwisy społecznościowe.

Naszaklasa.pl

Nasza klasa, a dokładnie nk.pl (kiedyś nasza-klasa.pl) to polski serwis społecznościowy, uruchomiony 11 listopada 2006, od 2015 kontrolowany przez niemiecko-szwajcarski koncern Ringier Axel Springer Polska (100% udziałów). Na początku istnienia, głównym celem serwisu było umożliwienie użytkownikom odnalezienia dawnych kolegów, koleżanek, przyjaciół ze swoich szkolnych lat i odnowienie z nimi kontaktu. Przez pierwsze lata istnienia ogromnie popularny, bardzo mocno wpłynął na sposób, w jaki korzystają z internetu szczególnie ludzie w średnim wieku, choć użytkowali go ludzie praktycznie w każdym wieku – od nastolatków po pokolenie silver.

Aktualnie serwis nie przypomina już siebie z czasów świetności, ale jest platformą komunikacyjną dla niektórych użytkowników. Niemniej w czerwcu 2010 roku na portalu istniało około 14 milionów aktywnych kont użytkowników.

Nasza-Klasa
Nasza-Klasa

Grono.pl

Grono.net – legendarny polski portal społecznościowy, który funkcjonował w latach 2004–2012. Serwis początkowo opierał się na tych samych badaniach amerykańskiego psychologa społecznego, co amerykański SexDegrees – chodzi o Stanleya Milgrama (według jego teorii między dwiema dowolnymi osobami na Ziemi istnieje ciąg średnio sześciu znajomych). Każdy użytkownik mógł sprawdzić, ile kontaktów łączy go z dowolnym innym użytkownikiem grona.

Na Gronie można było oczywiście udostępniać publicznie lub znajomym swoje dowolne dane, dzięki temu można było odnaleźć dawnych znajomych, ale też zawrzeć nowe znajomości. Użytkownicy dopisywali swoich znajomych do własnej listy i mogli przeglądać listy znajomych innych.

Co ciekawe, przez kilka pierwszych lata Grono.net było serwisem zamkniętym, czyli można było założyć sobie tam konto dopiero, kiedy otrzymaliśmy zaproszenie od kogoś z wewnątrz. Miało to zapobiegać pojawianiu się tam przypadkowych osób, ale również budowało poczucie pewnej ekskluzywności.

Na Grono.net dostępnych było tysiące forów dyskusyjnych (czyli “gron tematycznych”), gdzie można było rozmawiać na dowolny temat. Każde grono tematyczne miało swojego moderatora, a mógł je założyć każdy użytkownik, który wykupił funkcję “gronowładnego”. Grona te dzieliły się na otwarte (dostępne dla wszystkich) i zamknięte (dostępne dla wybranej grupy osób). Na Gronie można było znaleźć też ogłoszenia i informacje o wydarzeniach kulturalnych. Serwis był oczywiście darmowy, ale pobierał opłaty za możliwość zostania “gronowładnym”, co dawało dodatkowe funkcje.

grono.net
grono.net

Najpopularniejsze portale społecznościowe

Facebook

Facebook to jeden z najpopularniejszych serwisów społecznościowych na świecie. Jego użytkownicy mogą tworzyć sieci, grupy, wymieniać się wiadomościami, zdjęciami, materiałami wideo, a także korzystać z wielu aplikacji (Messenger, WhatsApp, Instagram)

Facebook został uruchomiony 4 lutego 2004 na Uniwersytecie Harvarda (w stanie Massachusetts) i był przeznaczony dla uczniów szkół średnich i studentów szkół wyższych (college’ów, uniwersytetów). Jego głównym twórcą jest Mark Zuckerberg (obecnie pełni on funkcję dyrektora generalnego). We wrześniu 2009 założyciel Facebooka poinformował na swoim blogu, że Facebook po raz pierwszy przestał przynosić straty i zaczął pokrywać swoje koszty operacyjne oraz inwestycje w nowe serwery.

W marcu 2008 autor portalu, 23-letni Mark Zuckerberg, plasując się na 785. miejscu rankingu Forbesa zestawiającego najbogatszych ludzi świata, został najmłodszym miliarderem świata (1,5 mld USD). W 2018, według tego samego rankingu, był już piątym pod względem posiadanego majątku człowiekiem na świecie.

facebook
facebook

18 maja 2012 Facebook jako firma pojawił się po raz pierwszy na amerykańskiej giełdzie NASDAQ, stając się najwyżej wycenianą w dniu debiutu spółką giełdową w historii.

W sierpniu 2017 Facebook wprowadził okrągłe zdjęcia profilowe. W czerwcu 2019 roku Facebook poinformował, że wprowadzi na rynek nową kryptowalutę, swojego autorstwa, o nazwie Libra. Kryptomoneta będzie obsługiwana przez aplikację Calbra. Cyfrowa waluta znajdzie się w obiegu w 2020 roku i będzie wspierana przez Visa, Mastercard, PayPal, Lyft, Spotify, PayU i innych.

Na Facebooku jest prawie każda grupa docelowa w Polsce (19-21 mln użytkowników, bardzo głęboka możliwość targetowania reklam, szerokie wsparcie sprzedaży i budowania świadomości marki). Agencje Social Media mówią o tym, że zasięgi organiczne (bezpłatne) na Facebooku spadają. To nie znaczy, że nie da się ich budować, dobre treści są dobre i skuteczne, ale i tak można dzięki nim dotrzeć do jedynie części swoich odbiorców. I procenta grupy docelowej. Dlatego tak istotne jest połączenie dobrych treści z płatnymi kampaniami. Dziś tak naprawdę każdy właściciel profilu chcąc docierać do większej liczby osób staje przed wyborem kilku płatnych opcji – może promować wszystkie lub wybrane treści, może promować cały swój profil i może zapłacić komuś o większych zasięgach za udostępnianie treści.

YouTube

YouTube to serwis społecznościowy założony w lutym 2005 roku, który umożliwia bezpłatne umieszczanie, ocenianie i komentowanie filmów. Prezesem firmy od 2014 roku jest Susan Wojcicki.

YouTube został założony przez ChadaHurleya, Steve’a Chena i Jaweda Karima, którzy byli wcześniej pracowali w PayPal. Twórcy udostępnili publicznie pierwszą wersję serwisu w maju 2005, sześć miesięcy przed oficjalnym debiutem YouTube. W listopadzie 2005 Sequoia Capital zainwestowało w YouTube 3,5 miliona dolarów.

https://gtamp.com/forum/viewtopic.php?t=1163
https://gtamp.com/forum/viewtopic.php?t=1163

W kwietniu 2006 Sequoia Capital wniosła 8 milionów dolarów do spółki, która przeżyła ogromny wzrost popularności w ciągu kilku pierwszych miesięcy działalności. Pierwszym filmem opublikowanym w serwisie YouTube był Me at the zoo użytkownika jawed (JawedKarim). Film został uploadowany 23 kwietnia 2005 o 20:27. W 2006 roku YouTube był jedną z najszybciej rosnących stron internetowych i stał się 5. najbardziej popularną stroną w rankingu Alexa Internet. Według badania z 16 lipca 2006 na YouTube oglądano 100 milionów filmów dziennie, a 65 tys. nowych filmów umieszczano na serwisie w ciągu doby. Serwis miał już wtedy 100 mln wizyt miesięcznie!

Dziś gdyby jedna osoba chciała obejrzeć filmu publikowane w serwisie w Polsce, potrzebowałaby na to około… 50 000 lat. W 2006 roku Google kupił YouTube za 1,65 mld dolarów. Dziś YouTube w Polsce to 20 milionów odbiorców miesięcznie, 5 milionów każdego dnia, dotarcie do większości grup docelowych, a w grupie 18-49 zaangażowanie wyższe, niż na jakiejkolwiek innej platformie wideo.

Twitter

Twitter to serwis społecznościowy umożliwiający mikroblogowanie. Twitter został założony 21 marca 2006 roku przez Jacka Dorseya, Ev Williamsa, Noah Glassa oraz Biza Stone’a. Wcześniej działał jako Odeo. W jego szeregach był m.in. Kevin Systrom, prezes i współzałożyciel Instagrama.

W połowie lipca 2009 roku serwis został zaatakowany przez hakerów, którzy wykradli dokumenty dotyczące działalności serwisu. 7 sierpnia 2009 roku Twitter znów padł ofiarą hakerów. W wyniku ataku serwis nie działał przez dwie godziny. 2018 rok zakończył z zyskiem wynoszącym 1,2 miliarda dolarów, natomiast całkowity dochód firmy wyniósł 3,042 miliardy dolarów.

Twitter w Polsce jest bardzo specyficzny – najpopularniejszy wśród dziennikarzy, prawników, dziennikarzy, branży sportowej, medialnej.